|
IT değeri nedir ve nasıl ölçülür?
Herhangi bir şirketin IT değerini tanımlamak kolay olmakla birlikte bunu verilere dayandırmak ve ölçmek de o derece zordur. IT artık şirketlerin bünyesine işlediği ve adeta şirketin -olmazsa olmaz- bir parçası haline geldiği için nerede başladığını ve nerede bittiğini saptamak bile mümkün olamamaktadır. Dolayısı ile en kısa tanımı ile bilgisayar donanım ve yazılımların bağladığı olumlu getiri olarak tanımlayabileceğimiz IT değerini saptamak nerede ise imkansızdır. Örneğin bigisayar kullanımı sayesinde sağlanan personel tasarrufunu ve bunun para miktarı cinsinden değerini verilendirmek mümkün. Peki ama bunun sağladığı zamansal tasarrufu neyle karşılaştıracaksınız? 20 yıl öncesinin bilanço dönemi öncesi uykusuz geceleri ile mi?
Bilgisayarlara yaptığım yatırımın değerlendirilmesi?
Finansçılar bilir. Her bir yatırım kaleminin bir ücreti vardır. Bu ücret ödenir ve en kısa sürede bu yatırımın kendisini amorti etmesi beklenir. Buna yatırımın geri dönüş hızı denir. Bu hız ne derece hızlı ise yatırım o derece verimlidir. Ancak IT yatırımlarının reel değerini hesaplamanın son derece zor olduğunu biliyoruz. Öyle ise bu alanadaki yatırımların geri dönüş oranını veya hızını nasıl saptayabiliriz?
Bir makine aldığınız zaman altı ay kullanıp değiştirmek istediğinizde belirli bir ikinci el değeri vardır. Buna makinenin net değeri veya ekonomik değeri adı verilir. Yapılan yatırıma ödenen ücret ile bu ekonomik değeri karşılaştırmak bazı makineler için reel bir değer ifade edebilir. Bilgisayarlar, hele de yazılım için ise gerçekçi bir kriter oluşturmaz. Bu anlamda finansçıların pek sevdiği bu yöntemi unutmanız gerekir.
Bu sorun, çok sayıda firmayı uğraştırmaktadır ve bunlar arasında kendilerine özel çözümler üretenlerin sayısı oldukça fazladır. Ancak üretilen çözümlerin büyük bir kısmı sektöre özel çözümlerdir ve şu ana kadar genel kabul gören bir çözüm sunmayı başaran olmadı.
Gerçekten gerekli mi?
Bu da yerinde bir soru. Bizce gerekli, ancak sayılara, sayıların hayatımızı idare etmesi gerektiğine dair modern ön yargıya katılmayan şirket sayısı da az değil. Özellikle de e-ticaret alanına yatırım yapan firmalar bilgisayarlara yaptıkları yatırıma adeta doğal bir faktör gözü ile bakmaktalar. Nasıl mı? Hangimizin aklına üzerinde çalıştığımız masanın ekonomik değerini saptamak gelir, çünkü o olmazsa çalışamayız. Çalışamayınca da, iş üretemeyiz. İşte bu anlamda bilgisayarları da işin gereği, doğal bir zorunluluk kabul eden firmaların sayısı hiç de az değil.
Çok sayıda şirket 2000 yılı sorunu için üretilen çözümlere milyonlarca dolar ödedi. Ödemek zorunda kaldı, ancak hiçbirisi bunun ekonomik olup olmadığını hesaplamadı. Yapılması gerekiyordu ve yapıldı. Tıpkı bilgisayarlara yapılması gereken yatırım gibi. Bu açıdan baktığımızda şirketinizin IT değerini hesaplamayı gereksiz bile görebilirsiniz.
|
