Yeni ekonomi derin bir gelişmeyle canlanmıştır: Dünya çapındaki birey ve şirketler bir sinir sistemi geliştiren bir organizmaya benzeyen önemli bir süreç içinde elektronik bir bagla bağlanmışlardır.
Oyunun kurallarinin degismesi sürpriz degildir. Bu kurallarin çogu önceden koyulmustu. Fakat birlikte düsünüldügünde is kurallarinda bir devrim gerçeklestirirler.
-
Konu
Bu mesele daha az önem tasimaktadir. Artik bir basmakaliptir fakat yeni ekonomi için bir anahtardir: Bilgiyi islemek gözle görülür bir sekilde fiziksel ürünlerin tasinmasindan daha az maliyetli ve daha etkilidir. Bir firmanin degeri gitgide maddi varliklarindan degil, çalisanlar, fikirler ve bilgiye bagli anahtar varliklarin stratejik toplami gibi maddi olmayan varliklarindan anlasilmaktadir. Doğrulamasını yapalım: Çok az fiziksel varlik ve çok daha az çalisana ragmen, bilgiyi yoguran sirketler oransiz olarak büyük degerler alirlar. Yahoo’nun iki yil içinde 400 milyon dolardan 5 milyar dolara ulasan piyasa degerini bir düsünün. Bunun sebebi nedir? Pazar sirketin sahip oldugu maddi olmayan varlıklar havuzunun gelecekte dev bir kar akisi olusturacagina inaniyor.
-
Yer
Mesafe denilen sey artik tarihe karisti. Dünya hem müsterin hem de rakibiniz. Cografya geçmiste kimin kiminle mücadele ettigini göstermesi bakimindan anahtar rol oynamisti. Simdiyse firmanız tüm dünya üzerindeki müsterilerle anında baglanti kurabiliyor. Flipside, sizin de dünya çapinda bir rekabete maruz kaldiginizi söylüyor. Firsat- ve tehlike- asla bundan daha büyük olmadi. Doğrulamasını yapalım: Son üç yilda, Amazon.com 160 ülkedeki 1,5 milyon insana kitap satti. Hem de Seattle’daki bir ofisten. Bu arada dev Amerikan telefon sirketleri Israil ve Avrupa’da kurulan internet telefonculugu girisimlerinin rekabetiyle karşı karşıya kalıyor.
-
Zaman
Artik zaman da çöküyor. Anlik etkilesim önem kazandi ve hizli bir degisime sebep oluyor. Anlik baglanti kurulan bir dünyada, anlik cevapta büyük bir ödül, gerçek zaman diliminde pazara adapte olabilime ve ondan birseyler ögrenme yetisi vardir. Kazanan sirketler sürekli degisim kültürünü kabul ediyor, sürekli analizde bulunup çok basarili olsalar bile ürün ve süreçlerini yeniden kurmak istiyorlar. Doğrulamasını yapalım: Dell bilgisayarlari doğrudan müşteri taleplerine göre gelistirdigi makineleri sunarak PC satislarinda devrim yaratmistir. Onun isik hizindaki stokları ve satın alma döngüleri rekabetçilerini dehsete düsürmekte ve müsteri tekliflerini analizi egrinin basindaki egilimlere en başında adapte olmasını sağlamaktadır..
-
Halk
Onlar taç mücevherleridir ve bunu bilirler. Beyin gücü hesap tablolarinda hesaplanamaz fakat gelisen yeni ekonomideki baslica faktördür. Tarihte eşi görülmemiş şekilde, en büyük deger şık fikirlerden kaynaklanmakta ve kazanan teknolojiyle is modellerini onlar olusturmaktadırlar. Sonuçta bunlari dagitan insanlar degersiz oluyor, bunlari isleten ve idare eden metodlarin yapisi degisiyor. Doğrulamasını yapalım: Microsoft başarıyla milyarlarca dolarlik hazineyi seçme degerini onlara vererek dünyanin en yetenekli is güçlerinden birini ele geçirmistir.
-
Gelişme
Gelisme network’le hizlanmistir. Internet ‘’virüs Pazari-viral marketing-‘’, tarafından sunulan bir ürün ve hizmetin benimsenmesine müthiş bir destek verir. Web’de bağlantı kurmak çok kolaydır, ürün bilinci hızla yayılan ateş gibi çabucak yayılır. Şirket kritik kitleye bir kere ulaşırsa patlayıcı bir gelişmeye sebep olan büyüyen karlar sağlar. Bu kural yeni ekonomide avantajı ilk yakalayanın her zaman büyük olacağı anlamına gelmektedir. Doğrulamasını yapalım: Hotmail, bedava e-mail hizmeti nispeten sade bir fonla desteklenmiş, iki yılda on milyon tabanlı aboneye sahip olmuştur. 1997’nin sonunda 400 milyon dolara Microsoft tarafından satın alınmış ve bugün, hergün için 100 binden fazla kişiyi kendine çekmektedir.
-
Değer
Değer üs rakamlarına dayanarak pazar payını artırır. Bir platform ve standart kurmaya yardım eden ürünler için network etkisi daha uygundur. Bu ürünlerin daha dolu, her birey grubu için daha gerekli olması ‘azlık değeri artırır’ ekonomik kuralına bir istisna teşkil eder. Buna ek olarak, bazı şirketler ürünlerini pazar payı elde etmek için hediye olarak verirler, sonra da bağlantılı hizmetler verirler. Tarihsel olarak telefon ve faks makinelerinin benimsenmesinde network etkilerinden yararlanılmıştır. Bugün herkes bağlantı sahbi olduğu için, daha fazla ürün ve hizmet değerini yaygın bir network kabulünden alır. Doğrulamasını yapalım: RealNetworks sel gibi akan medya aktörlerine yatırım yapmış, bunları web sayfasında ücretsiz yayınlamış ve pazarların yüzlerce milyon değerinde değer kazandığı bir standart yaratmıştır.
-
Etkinlik
Komisyoncular hala ayakta. Artık bilgide aracılık yapanlar aracıların yerini alıyor. Geleneksel distrübütör ve acentalar satıcılardan direkt almaya çalışan network ekonomisinin tehdidi altındalar. Fakat yeni bir tür aracılık oluşuyor. Gelişigüzel Bilgi yığınlarının miktarı arttıkça bilgiye aracılık yapanlara anlamsız verileri kullanılabilir bir bilgiye çevirmeleri için ihtiyaç doğuyor. Bunlar toplam hizmet veya uzman müşteri yardımı, güçlü teknoloji bazlı satın alma yardımları veya da çekici, topluluk bazlı satın alma ortamı sunacaklar.: Wireless Dimension cep telefonları hizmet seçenekleri, fiyat planları, rekabetçi promosyonlarla ilgili başdöndüren piyasad tek duraklık online alışveriş rehberi sunmaktadır. Diğer bilgi aracıları America Online, Travelocity, Cdnow ve neredeyse Web’deki her e-ticaret sitesini de içermektedir.
-
Pazarlar
Alıcılar etkileyici yeni bir güç, satıcılar da yeni bir fırsat elde etmeye başladılar. Müşterinizin cadde boyunca yürüyüp fiyat ve hizmetleri karşılaştırmasına gerek kalmadı. Sizinle rekabet eden sadece bir mouse kadar uzakta. Uzmanca hazırlanmış bir yazılım alıcının en iyiyi bulmasına yardım ediyor. Sonuçta, özel bir hizmet ve düşük maliyet sunan firmalar yeni alıcı selinden yararlanarak gelişecekler. Rekabette fiziksel engellere takılanlar ise başarısız olacaklar. Doğrulamasını yapalım: Araba satın alma sürecindeki usandıran pazarlık, araç modelini araştırma ve ücret bilgisi sunan Auto-By-Tel gibi online alışveriş hizmeti sunanlar sayesinde ortadan kalktı. 24 saat içinde yakın satıcılar fiyat vermek için sizinle bağlantıya geçebilirler.
-
Ticari İşlemler
Ticari işlem bire bir bir oyundur. Müşteri isteklerine göre düzenleme yapmak bilgi için fiziksel ürünlerde olduğundan daha kolydır. Herhangi bir mal veya hizmetin bilgi kısmı malın tüm değerinin büyük bir parçası haline geliyor. Bu sonuçta tedarikçilerin daha kolayına geliyor, ürünleri müşteri isteğine göre ayarlamayı daha karlı buluyorlar ve müşteriler de bu tip bir işi talep etmeye başladılar. Doğrulamasını yapalım: Ofis Ürünleri tedarikçisi Staples elektronik yoldan ofis ihtiyaçlarını sunduğu zaman büyük şirketlerin başına iş açan maliyetleri azaltmak için şahsileştirme yolunu kullanır. Staples anlaşmalarda görüşülen belli ürün ve fiyatları içeren müşteri isteğine göre düzenlenmiş tedarik katalogları oluşturur, ve önceden sunulan ürünlerin listesini de muhafaza eder. Buna uygun olarak, Staples müşterilerinin tercihlerini öğrenir ve müşteri isteğine göre düzenlenmiş özel ürünler sunabilmek için de bilgiyi kullanır. Kağıt klipsleri bile bu yolla birebir satılabilir.
-
Neden
Her ürün heryerde bulunabilir. İstek ve satın alma arasındaki boşluk kapanmış durumdadır. World Wide Web(www)’in rafları sınırları olmamasına bağlı olarak diğerlerinin hepsinden farklıdır. Ürün seçimi üzerindeki zoraki kısıtlamalar istediğiniz belli bir ürünü satın alabilme imkanıyla yer değiştiriyor. Satın alma ve elde etme dürtüsü fiziksel ve zihni engellerin birleşmesiyle birbirinden ayrılmıştı. Radyoda bir şarkı duyduğunuzda, hem şarkıyı hem de söyleyeni hatırlamalısınız ki müzik markete gittiğinizde ürünü satın alabilesiniz. Bu işlem online olarak farklı. İstediğiniz ürünü keşfedin ve satın alma tuşuna basın. Sonuç: Pazarlama, satış ve icra süreçleri biraraya geliyor. Doğrulamasını yapalım: Addicted To Noise Websitesinde gördüğü bir CD’yi satın almaya karar veren bir ziyaretçi, Music Boulevard’la bağlantı kurarak hızlı bir şekilde bu isteğine kavuşabilir. Bunu da ATN sitesinde isteklerin sunulduğu medya bağlamından ayrılmadan yapabilirsiniz. Müzik marketi bir daha ziyaret etmek için bir aylık bir sürenin geçmesi gerekmiyor. İnternetin güçlü denetleme ağı talep edenlerin temsilcisinin –ATN- doğru bir şekilde tanımlanabilmesi, ona inanılması ve isteğinin yerine getirilmesi demektir.
Business 2.0'dan çevrilmiştir. Derleyen: Ömer Turhan
|
